Eén logoDecember 2008 - maart 2009

Hoe geef je toekomst aan traditie? Hoe ondersteun je een uitstraling van autoriteit, zonder autoritair te worden? Hoe maak je de overheid toegankelijk, zonder populair te doen? Hoe laat een overheid ambitie zien in vormgeving, zonder ongeloofwaardig te worden? Hoe dien je de inhoud vanuit een project dat is gericht op vorm? Deze vragen hebben een grote rol gespeeld bij de vormgeving van het nieuwe logo en de rijksbrede huisstijl.

Grootste huisstijloperatie ooit
Op 21 december 2007 begon de Rijksoverheid met wat waarschijnlijk de grootste huisstijloperatie ooit in Nederland is, Project 1 Logo. Meer dan 175 organisaties die vallen onder de Rijksoverheid, krijgen tussen 2008 en 2011 hetzelfde logo en dezelfde huisstijl. De eigen huisstijlen van de ministeries en diensten als Rijkswaterstaat en Postbus 51 gaan verdwijnen. De Rijksoverheid legde de creatieve lat hoog. Zij gaf de bureaus deze opdracht mee: ‘Graag dagen we jullie uit om met het mooiste ontwerp van de (overheids)wereld te komen. Passend bij de gerenommeerde Nederlandse ontwerptraditie. Zoek niet naar compromissen. Ga voor het maximale.'

Studio Dumbar
Een jaar na de presentatie van het door Studio Dumbar ontworpen winnende logo, zijn de eerste uitingen in de nieuwe visuele stijl voor de Rijksoverheid gemaakt. In een kleine tentoonstelling toonde het Graphic Design Museum de totstandkoming van het logo en de huisstijl, de meest recente toepassingen, en de door de Rijksvoorlichtingsdienst geproduceerde film Eén logo en stijl voor de Rijksoverheid. 

Goede reputatie
 
Nederland heeft een reputatie hoog te houden als het gaat om de vormgeving van overheidsinstellingen. Anders dan in veel landen worden hier voor het ontwerpen van de communicatiemiddelen van de overheid wel ontwerpers ingeschakeld. Het besef dat de overheid haar drukwerk laat ontwerpen door iemand wiens vak dit is, is zelfs in de westerse wereld geen gemeengoed. Acht jaar geleden liep de Amerikaanse presidentsverkiezing uit op een chaos, omdat een ijverige ambtenaar in Florida, die geen enkele ervaring had als grafisch ontwerper, een stembiljet had gemaakt dat bij veel burgers voor verwarring zorgde en tot een verkeerde keuze leidde.

Meer

Ontwerptraditie
Het gebruik bij de Nederlandse overheid om ontwerpers en kunstenaars aan te trekken voor de twee- en driedimensionale vormgeving stamt uit het begin van de vorige eeuw. De PTT, toen nog een staatsbedrijf dat viel onder het Ministerie van Waterstaat, Handel en Nijverheid, speelde hierin een voortrekkersrol. Aan het hoofd van de PTT stond J.F. van Royen, een jurist met een goed gevoel voor kunst en vormgeving. Hij maakte het tot zijn missie om architecten, typografen en beeldend kunstenaars in te schakelen. De Nederlandsche Bank en de NS volgden de PTT.

Ook vóór die tijd kregen kunstenaars, ontwerpers en architecten opdrachten van de overheid, maar er werd geen consequent vormgevingsbeleid gevoerd. Minister-President Balkenende en minister Ter Horst stonden dus in een lange traditie toen zij op 21 december 2007 het nieuwe Rijkslogo onthulden.